Test MOXO

Test MOXO: co naprawdę mierzy i czego nie rozstrzygnie

Czym MOXO różni się od zwykłego testu uwagi

Klasyczne testy ciągłego wykonania sprawdzają, jak długo utrzymasz koncentrację w ciszy. Problem w tym, że osoba z ADHD często radzi sobie w ciszy zupełnie dobrze. Trudność pojawia się dopiero wtedy, gdy w tle coś się dzieje.

MOXO wprowadza zakłócenia celowo i w kontrolowany sposób: obrazy, dźwięki oraz ich kombinacje, pojawiające się w określonych momentach. Dzięki temu badanie jest bliższe warunkom klasy szkolnej czy biura open space niż warunkom gabinetu.

Cztery wskaźniki, po ludzku

Wskaźnik	Co pokazuje
Uwaga	ile bodźców docelowych zostało poprawnie rozpoznanych
Terminowość	czy reakcja mieści się w oknie czasowym, czyli czy tempo przetwarzania nadąża
Impulsywność	reakcje na bodźce, które nie były celem, czyli działanie przed zastanowieniem
Nadruchliwość	reakcje wielokrotne i nadmiarowe, ruchowy nadmiar przy klawiaturze

Wynik pokazuje też, jak te wskaźniki zmieniają się w zależności od rodzaju zakłócenia. To bywa najciekawsza część: jedna osoba gubi się przy dźwięku, inna przy obrazie, jeszcze inna dopiero przy obu naraz.

Jak wygląda badanie

Siedzisz przed monitorem i reagujesz na określony bodziec, ignorując pozostałe. Zadanie jest proste i nie wymaga żadnej wiedzy. Nie da się go oblać ani zdać. Trwa od 15 do 19 minut, w zależności od wersji wiekowej.

Nie trzeba się przygotowywać. Warto natomiast być wyspanym i przyjść bez pośpiechu, bo zmęczenie i stres wpływają na wynik tak samo jak na każde inne zadanie wymagające skupienia.

Co mówią badania o dokładności

Główne badanie walidacyjne objęło 798 dzieci w wieku od 7 do 12 lat, w tym 339 z ADHD. Wskaźnik ogólny osiągnął pole pod krzywą ROC powyżej 0,91, przy czułości i swoistości na poziomie 85 procent lub wyższym (Berger, Slobodin, Cassuto, 2017, Archives of Clinical Neuropsychology).

To brzmi bardzo dobrze i wymaga trzech uczciwych zastrzeżeń.

Po pierwsze, ten sam zespół podaje, że wskaźnik impulsywności uzyskał pole pod krzywą od 0,58 do 0,65, czyli niewiele powyżej poziomu przypadku. Nie wszystkie cztery wskaźniki są równie mocne.

Po drugie, autorzy walidacji sami zaznaczają, że test nie odróżnia ADHD od innych zaburzeń psychiatrycznych. Z badanej próby wykluczono dzieci ze współwystępującymi zaburzeniami, a to znaczna część realnej populacji.

Po trzecie, dla całej rodziny testów tego typu metaanaliza 19 badań określiła użyteczność kliniczną jako ledwie akceptowalną, przy czułości 0,75 i swoistości 0,71, z wnioskiem, żeby stosować je wyłącznie w ramach szerszego procesu diagnostycznego (Arrondo i wsp., 2024, JAACAP).

Czego MOXO nie rozstrzyga

To jest najważniejsza sekcja tej strony.

• Nie stawia diagnozy ADHD. Europejski konsensus diagnostyczny stwierdza wprost, że nie ma obecnie wystarczających dowodów, by na podstawie testów neuropsychologicznych ustalać rozpoznanie ADHD (Kooij i wsp., 2019, European Psychiatry).
• Nie wyklucza ADHD. Wynik w normie nie oznacza, że ADHD nie ma. Część osób, zwłaszcza dorosłych z wypracowanymi strategiami kompensacyjnymi, wykonuje takie zadania poprawnie mimo wyraźnych trudności w codziennym funkcjonowaniu.
• Nie odróżnia ADHD od innych przyczyn. Obniżona uwaga towarzyszy zaburzeniom lękowym, depresji, następstwom niewyspania, przewlekłemu stresowi i wielu stanom somatycznym. MOXO pokazuje, że coś się dzieje, nie mówi dlaczego.
• Nie zastępuje wywiadu. ADHD jest zaburzeniem o początku w dzieciństwie i rozpoznaje się je na podstawie wzorca funkcjonowania w czasie, a nie wyniku jednego zadania trwającego kwadrans.
• Nie ma opublikowanej walidacji z normami dla dorosłych. Mówię to wprost, bo nie znalazłam takiego opracowania. U dorosłych traktuję wynik jako dane opisowe, nie jako podstawę wnioskowania.

Konsensus międzynarodowy formułuje to jednoznacznie: ADHD może rozpoznać wyłącznie wykwalifikowany klinicysta, a nie skale ocen, testy neuropsychologiczne czy badania obrazowe (Faraone i wsp., 2021).

Kiedy MOXO naprawdę wnosi wartość

Powyższe nie znaczy, że test jest bezużyteczny. Znaczy, że ma określoną rolę i w tej roli jest dobry.

• Obiektywizacja. Wywiad i kwestionariusze opierają się na relacji. MOXO daje dane niezależne od tego, jak ktoś siebie ocenia, co bywa istotne u osób zaniżających albo wyolbrzymiających trudności.
• Argument w rozmowie z otoczeniem. Wydruk z wynikami bywa tym, co przekonuje sceptycznego członka rodziny albo nauczyciela, dla którego „on się po prostu nie stara”.
• Monitorowanie efektu leczenia. Powtórzone badanie pokazuje zmianę w mierzalny sposób, jeżeli lekarz włączył farmakoterapię.
• Profil zakłóceń. Informacja, że ktoś gubi się przy bodźcach słuchowych, a radzi sobie przy wzrokowych, przekłada się bezpośrednio na zalecenia dla szkoły.

Jak używam MOXO w diagnozie

MOXO jest u mnie jednym z elementów, nigdy całością. Pełna diagnoza obejmuje wywiad rozwojowy, badanie narzędziami, informacje z innych środowisk i różnicowanie. Wynik MOXO, dodatni czy ujemny, zestawiam z resztą i nigdy nie traktuję go jako rozstrzygnięcia.

Samego badania nie sprzedaję na zamówienie, także wtedy, gdy potrzebujesz go do procesu prowadzonego gdzie indziej. Wynik bez wywiadu, bez informacji z innych środowisk i bez różnicowania można odczytać na kilka sprzecznych sposobów, a to szkodzi bardziej, niż pomaga. Piszę o tym szerzej w cenniku.

Częste pytania

Czy MOXO wystarczy do diagnozy ADHD?
Nie. Żaden pojedynczy test nie wystarcza, co potwierdzają zarówno konsensus europejski, jak i światowy.

Czy słaby wynik oznacza ADHD?
Nie. Oznacza trudność z wykonaniem tego zadania w tych warunkach. Przyczyn może być wiele.

Czy dobry wynik wyklucza ADHD?
Nie. Zwłaszcza u dorosłych i u osób z wysokimi zasobami poznawczymi.

Od jakiego wieku można wykonać badanie?
Od około 6 do 7 lat, w zależności od wersji.

Czy trzeba odstawić leki przed badaniem?
O tym decyduje lekarz prowadzący, nie psycholog. Jeżeli celem jest ocena wyjściowa, zwykle bada się bez leków, jeżeli ocena efektu leczenia, to na lekach. Ustalmy to przed umówieniem.

Ile kosztuje?
Samego badania nie sprzedaję. MOXO jest częścią diagnozy ADHD i wliczony w jej cenę: 1080 zł u dzieci i młodzieży, 1160 zł u osób dorosłych. Dlaczego nie wykonuję pojedynczych testów na zamówienie, wyjaśniam w cenniku.

---

Ta strona ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji. Żaden pojedynczy test nie stawia diagnozy ADHD ani spektrum autyzmu. Diagnoza wymaga wywiadu, informacji z wielu kontekstów i różnicowania.

Umówienie

Termin wybierasz sam w rezerwacji online. Zakres pełnej diagnozy opisuję w ofercie, ceny w cenniku, przebieg krok po kroku w dziale jak wygląda współpraca, a moje uprawnienia do narzędzi na stronie o mnie.