Diagnoza ADHD u dorosłych w Białej Podlaskiej

Pełna procedura diagnostyczna dla osób dorosłych: ustrukturyzowany wywiad DIVA-5, przesiew ASRS, badanie testem MOXO, MMPI-2, różnicowanie i pisemna opinia z zaleceniami. 1160 zł, od trzech do czterech spotkań, zwykle od dwóch do czterech tygodni. Zaczynamy od konsultacji wstępnej za 200 zł, która może odbyć się online.

Umów konsultację Zobacz cennik

Kiedy dorosły zgłasza się po diagnozę

Rzadko z powodu jednej rzeczy. Zwykle przychodzi ktoś, kto od lat radzi sobie kosztem, którego nikt z zewnątrz nie widzi: pracuje nocami, bo w dzień nie umie zacząć, nadrabia chaos nadmiarem kontroli, a po każdym większym projekcie potrzebuje tygodnia, żeby się pozbierać.

Najczęstsze powody zgłoszenia, które słyszę:

• Diagnoza u dziecka. Rodzic czyta opis funkcjonowania swojego syna albo córki i rozpoznaje w nim własne dzieciństwo. To jedna z najczęstszych dróg do gabinetu.
• Ściana w pracy. Awans, zmiana stanowiska albo praca zdalna zabierają zewnętrzną strukturę, która wcześniej trzymała wszystko w ryzach.
• Lata leczenia czegoś innego. Kolejny epizod depresyjny, kolejne leki na lęk, poprawa krótka i częściowa, bo pod spodem leży coś, czego nikt nie sprawdził.
• Wyczerpanie kompensacją. Systemy, listy, alarmy i rytuały przestają wystarczać, bo utrzymanie ich kosztuje więcej niż zadanie, któremu miały służyć.
• Chęć wiedzy. Bez planów na leki i bez dokumentu do niczego. To wystarczający powód i nie wymaga uzasadnienia.

Dlaczego diagnoza u dorosłego wygląda inaczej niż u dziecka

ADHD jest zaburzeniem o początku w rozwoju. Objawy muszą być obecne przed dwunastym rokiem życia, nawet jeżeli rozpoznanie stawia się po czterdziestce. To znaczy, że u osoby dorosłej pytanie diagnostyczne brzmi nie tylko „jak jest teraz”, ale też „jak było wtedy”, a odpowiedzi na to drugie trzeba szukać w materiale sprzed dwudziestu czy trzydziestu lat.

Druga różnica to kompensacja. Dorosły ma za sobą lata budowania obejść. Wybrał zawód, w którym jego sposób pracy przeszkadza najmniej, otoczył się ludźmi, którzy przypominają mu o terminach, albo pracuje w nocy, kiedy nic nie rozprasza. W gabinecie, w ciszy, przy jednym zadaniu i jednej osobie, taki człowiek często funkcjonuje bez zarzutu. Dlatego badanie samą obserwacją jest u dorosłych zawodne.

Trzecia różnica to nakładające się warstwy. Dwadzieścia lat funkcjonowania z nierozpoznanym ADHD zostawia ślad: obniżoną samoocenę, lęk przed oceną, wyuczoną bezradność wobec zadań administracyjnych. Rozdzielenie tego, co jest ADHD, od tego, co jest jego konsekwencją, i od tego, co jest osobnym problemem, to główna praca w tej diagnozie.

Co obejmuje diagnoza ADHD u dorosłych

W uzasadnionych przypadkach dokładam badanie profilu poznawczego (Stanford-Binet), na przykład wtedy, gdy trudności w nauce mogą mieć inne podłoże niż uwaga.

Jak to przebiega

Co jeszcze sprawdzam, zanim odpowiem

Trudności z uwagą, organizacją i regulacją napięcia nie są niczyją wyłączną własnością. Ten sam obraz potrafią dawać zaburzenia lękowe, epizod depresyjny, następstwa długotrwałego stresu, przewlekły niedobór snu, zaburzenia hormonalne, używki i skutki uboczne leków. Diagnoza różnicowa polega na tym, że sprawdzam wszystkie kierunki, które mogą tłumaczyć to, co obserwujemy, i dopiero wtedy odpowiadam na pytanie diagnostyczne.

Zawsze sprawdzam też spektrum autyzmu. Współwystępowanie ADHD i spektrum określa się skrótem AuDHD, dotyczy od 20 do 40 procent osób w spektrum, a od 2013 roku klasyfikacje pozwalają postawić oba rozpoznania jednocześnie. Zalecenia napisane wyłącznie pod ADHD u osoby, która jest jednocześnie w spektrum, po prostu nie działają. Jeżeli wywiad wskazuje na oba kierunki, proponuję diagnozę łączoną, a nie dwie osobne procedury.

Tam, gdzie obraz może mieć podłoże somatyczne, kieruję do lekarza. To nie jest odsyłanie z kwitkiem, tylko część rzetelnej procedury.

Co dostajesz i co możesz z tym zrobić

Dostajesz pisemną opinię psychologiczną: opis funkcjonowania, wyniki badań z interpretacją, wnioski diagnostyczne i konkretne zalecenia. Piszę ją tak, żeby była użyteczna dla adresata, a nie tak, żeby dobrze wyglądała w segregatorze.

Opinia psychologiczna jest podstawą do rozmowy z psychiatrą, jeżeli rozważasz farmakoterapię. Rozpoznania lekarskiego nie stawiam i leków nie przepisuję, bo jestem psychologiem, nie lekarzem. Decyzję o rozpoznaniu w dokumentacji medycznej i o leczeniu podejmuje lekarz, a dobrze udokumentowana diagnostyka psychologiczna zwykle tę rozmowę skraca.

Druga rzecz, którą da się zrobić z opinią, to przełożyć ją na codzienność. Między zaleceniem a zmianą nawyku jest przepaść, którą część osób przechodzi sama, a część potrzebuje w tym wsparcia. Do tego służy trening ADHD i wsparcie w podejściu TSR, prowadzone niezależnie od tego, gdzie diagnoza była robiona.

Ile trwa i ile kosztuje

Gabinet jest bezgotówkowy, do każdej wizyty wystawiam fakturę. Pełne stawki i zasady opisuję w cenniku. Jeżeli przyjeżdżasz spoza powiatu, terminy układam tak, żeby diagnoza zamknęła się w dwóch przyjazdach zamiast czterech, a konsultacja wstępna i część wywiadu mogą odbyć się online.

Czego nie robię

Nie stawiam rozpoznania lekarskiego i nie przepisuję leków. Nie diagnozuję w jeden dzień, bo procedura jednodniowa musiałaby pominąć albo wywiad rozwojowy, albo dane spoza gabinetu, czyli akurat to, co ma największą wartość rozstrzygającą. Nie obiecuję konkretnego wyniku: diagnoza może potwierdzić ADHD, może wskazać inny kierunek i oba te wyniki są dla mnie tak samo poprawne. Nie prowadzę psychoterapii i nie wydaję orzeczeń, bo wydają je zespoły w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych.

Częste pytania

Czy diagnoza ADHD u dorosłego ma sens, skoro dożyłem czterdziestki bez niej?
Ma, jeżeli chcesz zrozumieć mechanizm, który stoi za powtarzającym się wzorcem, albo rozważasz leczenie. Diagnoza zmienia też punkt wyjścia do pracy nad codziennością: inaczej planuje się dzień, kiedy wiadomo, z czym się pracuje.

Czy muszę przynieść świadectwa i zeszyty?
Nie musisz. To materiał pomocniczy, nie warunek. Jeżeli go masz, zwiększa trafność wniosków, zwłaszcza w części dotyczącej okresu przed dwunastym rokiem życia.

Czy rodzice muszą brać udział?
Nie. Relacja rodzica bywa cenna, ale nikt jej nie wymaga i nikogo nie pytam bez Twojej zgody. Diagnozuję też osoby, które nie mają kontaktu z rodziną.

Czy MOXO wystarczy do diagnozy ADHD?
Nie. Żaden pojedynczy test nie rozstrzyga o ADHD. MOXO mierzy wycinek funkcjonowania uwagi i nabiera sensu dopiero w zestawieniu z wywiadem i różnicowaniem. Piszę o tym szerzej na stronie testu MOXO.

Czy dostanę leki po diagnozie?
Nie ode mnie. Farmakoterapię prowadzi psychiatra. Opinia psychologiczna jest dokumentem, z którym idziesz do lekarza, i zwykle skraca tę rozmowę.

Czy diagnoza może odbyć się online?
Konsultacja wstępna i część wywiadu tak. Badanie narzędziami wymaga obecności w gabinecie, bo procedura zakłada standardowe warunki badania.

Czy pracodawca dowie się o diagnozie?
Nie. Opinia jest Twoja i to Ty decydujesz, komu ją pokazujesz. Bez Twojej zgody nie przekazuję jej nikomu. Zasady przetwarzania danych opisuję w polityce prywatności.

Ile czekam na termin?
Wolne terminy widać na bieżąco w rezerwacji online, bez dzwonienia i bez wymiany wiadomości.

Przebieg całej procedury opisuję krok po kroku w dziale jak wygląda współpraca, pełny zakres badań w ofercie, moje uprawnienia do poszczególnych narzędzi na stronie o mnie, a odpowiedzi na typowe wątpliwości w częstych pytaniach.